Simona Kossak

Po długiej i ciężkiej chorobie odeszła od nas w czwartek, 15 marca 2007 r. Pani Profesor Simona  Kossak. Biolog, przyrodnik i wielki miłośnik lasów,  pisarz, radiowiec, filmowiec i wykładowca. Wielka Przyjaciółka Bożych Stworzeń i popularyzatorka wiedzy o przyrodzie. Wielki także nasz Przyjaciel, wspierający i uczestniczący,  od kilku lat, we wszystkich ważnych szkolnych przedsięwzięciach  i planach.

„Nad wszystko co w dzikiej przyrodzie,
co żyje, oddycha i śpiewa,
nad wszystko, co kocha i tęskni,
miłuję leśne drzewa…
…A gdy już usnę na wieki,
niech sen mi się przyśni królewski…
Niech mnie kołysze do marzeń
szum Puszczy Białowieskiej…”

Julian Ejsmond
( motto z książki Simony Kossak, “Saga Puszczy Białowieskiej”, Warszawa 2001 )

 

 

Profesor dr hab. Simona Gabriela Kossak

simona_kossakurodziła się w Krakowie 30 maja 1943 roku, w znanej artystycznej rodzinie. Córka Jerzego, wnuczka Wojciecha, prawnuczka Juliusza – trzech przedstawicieli rodu malarzy, rozmiłowanych w koniach, pejzażu polskim i polskiej historii. Bratanica Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej oraz Magdaleny Samozwaniec. Od 1971 roku mieszkała w starej leśniczówce „Dziedzinka”, w sercu Puszczy Białowieskiej. Pracowała najpierw w Zakładzie Badania Ssaków PAN w Białowieży. Od 1975 r. w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Zakładzie Lasów Naturalnych (dawnym Zakładzie Ochrony Przyrody) w Białowieży.
Studia wyższe ukończyła na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1965-1970) i uzyskała tytuł magistra biologii ze specjalnością psychologa zwierząt. Stopień naukowy doktora nauk leśnych nadała jej w 1980 r. Rada Naukowa Instytutu Badawczego Leśnictwa w Warszawie na podstawie rozprawy doktorskiej pt. „Badania nad sytuacją troficzną sarn na siedlisku boru mieszanego świeżego w Puszczy Białowieskiej”. W 1991 r. Rada Naukowa Instytutu Badawczego Leśnictwa nadała jej stopień naukowy doktora habilitowanego nauk leśnych na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. „Środowiskowe i wewnątrzgatunkowe uwarunkowania zachowań pokarmowych sarn (Capreolus capreolus L.) w środowisku leśnym”. Obie prace zostały wyróżnione przez Radę Naukową.
W 2000 r. otrzymała tytuł naukowy profesora nauk leśnych. W styczniu 2003 r. została powołana na stanowisko kierownika Zakładu Lasów Naturalnych IBL w Białowieży. Była członkiem Polskiego Towarzystwa Ekologicznego. Uczestniczyła w pracach pierwszej kadencji Rady Naukowo-Społecznej LKP „Puszcza Białowieska”, Była też członkiem Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody. Od 1991 r. członkiem Rady Naukowej Instytutu Badawczego Leśnictwa. Od 1999 r. redaktorem naczelnym Wydawnictw Instytutu Badawczego Leśnictwa. Od 2000 r. członkiem Lokalnej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach w Białymstoku. Od 2002 r. , będąc na stanowisku profesora w Politechnice Białostockiej, prowadziła zajęcia z ekologii i ekofilozofii na zamiejscowym Wydziale Zarządzania Środowiskiem Politechniki Białostockiej w Hajnówce.
Dorobek twórczy Profesor Simony Kossak obejmuje ogółem ponad 150 oryginalnych opracowań naukowych, artykułów popularno-naukowych, niepublikowanych dokumentacji naukowych oraz trzy publikacje książkowe:

  1. „Opowiadania o roślinach i zwierzętach” , Warszawa 1995,
  2. „Wilk – zabójca zwierząt gospodarskich?”, Warszawa 1998,
  3. „Saga Puszczy Białowieskiej” , Warszawa 2001.

Działalność naukowa Profesor Simony Kossak miała charakter interdyscyplinarny, łączyła wiele nurtów współczesnych badań przyrodniczych związanych z ochroną przyrody. Na szczególną uwagę zasługują jej prace z zakresu ekologii behawioralnej ssaków łownych i chronionych, bytujących w środowisku leśnym. Wielkim uznaniem i popularnością cieszyła się jej działalność informacyjno-edukacyjna oraz dydaktyczna. Publikowała artykuły popularyzujące wyniki badań oraz problemy szeroko rozumianej ochrony przyrody. Często i chętnie spotykała się z młodzieżą szkolną i akademicką oraz z mieszkańcami Podlasia, i nie tylko.
Profesor Simona Kossak była również autorką filmów przyrodniczych prezentowanych na ogólnopolskich i międzynarodowych konkursach. Filmy te nieodpłatnie przekazywała młodzieżowym ośrodkom edukacji ekologicznej, domom opieki społecznej i osobom prywatnym. Mówiła o nich: „Filmy zaspokajają moją tęsknotę za opisywaniem cudów przyrody za pomocą obrazów”. Za film „Życie żaby” otrzymała nagrody: Grand Prix na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Amatorskich w Bełchatowie i pierwszą nagrodę Radia i Telewizji na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Przyrodniczych w Wiźnie (1999 rok). Na III Międzynarodowym Festiwalu Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów w Goniądzu jej film „Opiekun” uhonorowany został nagrodą „Wielkiego Słonia”, ufundowaną przez przewodniczącego INFTFO (Intrnational Nature Film and Television Festival Organisations).
Słuchacze Polskiego Radia Białystok od kwietnia 2001 codzienne spotykali się z Profesor Simoną Kossak. Jej gawędy z cyklu „Dlaczego w trawie piszczy” popularyzujące wiedzę przyrodniczą, zawsze miały stałych i wiernych słuchaczy, nie tylko na Podlasiu. Emitowały je także inne regionalne rozgłośnie ( m.in. w Poznaniu i Gdańsku). Miarą popularności, jaką cieszyły się opowieści Simony Kossak było przyznanie autorce przez słuchaczy Radia Gdańsk w 2003 roku tytułu: Osobowość Radiowa Roku. Jej gawędy objaśniały, malowały i pokazywały barwny świat przyrody. Uczyły patrzeć, czuć i rozumieć. Uczyły wrażliwości i mądrego patrzenia na otaczający nas świat roślin i zwierząt. Codzienne – od kwietna 2001 r. gawędy Simony Kossak „Dlaczego w trawie piszczy” ukazywały się na antenie Polskiego Radia Białystok. Wyemitowano ich 1816…

W uznaniu zasług na polu nauki i popularyzowania ochrony przyrody, Profesor dr hab. Simona Kossak została uhonorowana

  • w październiku 2000 r. Złotym Krzyżem Zasługi
  • w 2003 r. medalem im. Wiktora Godlewskiego

Dnia 14 marca 2007 r. Pani Profesor przyjęła Złotą Odznakę o Nr 1, Liceum Plastycznego im. Wojciecha Kossaka w Łomży, w uznaniu za jej ciepłe i mądre serce, którym ogarniała, jak to zwykła mawiać, „swoje Kossaczęta”. I z nadzieją na następne nasze spotkania…

Opracował: R. C. Gwizdon
 

 

Pożegnanie Pani Simony Kossak

Media o Pani Simonie Kossak